Kościoły i związki wyznaniowe

Komunikacja

Komunikację autobusową zapewnia PKS i przewoźnicy prywatni zarówno w ramach regularnych, całorocznych linii jak i okresowych, uruchamianych dodatkowo w sezonach turystycznych. Komunikacja z miejscowościami sąsiednimi w głównej mierze zapewniana jest przez regularne linie prywatnych przewoźników. Po mieście kursują linie komunikacji miejskiej obsługiwane przez PKS i przewoźników prywatnych tzw. busy które mają główny punkt pod barem Fis po przeciwnej stronie skrzyżowania przy dworcach kolejowym i autobusowym PKS, dworcu PKS (głównie od strony wejścia) oraz przy Alejach 3 Maja (dawnych Alejach 1 Maja). Zapewniają komunikację z centrum miasta do sąsiednich miejscowości, początków szlaków turystycznych prowadzących w Tatry i okolice Zakopanego, oraz obiektów turystycznych (np. wyciągów i tras narciarskich) - m.in. do wylotów dolin: Chochołowskiej, Kościeliskiej, Małej Łąki, Strążyskiej, Białego, do Kuźnic – dolna stacja kolei linowej na Kasprowy Wierch, tras narciarskich pod Nosalem, Jaszczurówki, Toporowej Cyrhli, Brzezin, Zazadniej, Wierchporońca, na Głodówkę, do granicy na Łysej Polanie, Palenicy Białczańskiej (droga do Doliny Roztoki i Morskiego Oka), do Bukowiny Tatrzańskiej, Poronina, Białego Dunajca, Małego Cichego, Murzasichla, Olczy, na Szymoszkową Polanę, do dolnej stacji wyciągu na Butorowy Wierch, do Kościeliska i Witowa). Opłaty wynoszą od dwóch do sześciu – ośmiu złotych od osoby zależnie od trasy. Tabor to prywatne mikrobusy zabierające od dziesięciu do 22 osób, jest możliwość zabrania bagażu (plecaka), a zimą nart, większość jest wyposażona w środki łączności. Jeden z mikrobusów dostosowany jest do transportu osób niepełnosprawnych.

Historia

Zakopane powstało jako osada na miejscu sezonowych osad pasterskich. Pierwszy (zaginiony) przywilej osadniczy wydał podobno Stefan Batory w 1578 roku, który to przywilej został zatwierdzony przez króla Michała Wiśniowieckiego przywilejem osadniczym w 1670 roku (znanym tylko z odpisów – nie zachował się oryginał). W 1676 roku wieś liczyła 43 mieszkańców (wraz z Olczą i Poroninem). Pierwotnie osada należała do króla, później do cesarsko-królewskiego skarbu austriackiego. W 1824 roku Zakopane wraz z częścią Tatr zostało sprzedane rodzinie Homolasców. W XVIII wieku w Kuźnicach zbudowano hutę żelaza (w XIX wieku był to największy zakład metalurgiczny w Galicji). Rozkwit Zakopanego rozpoczął się w drugiej połowie XIX w., kiedy to właściwości klimatyczne Zakopanego zaczął popularyzować Tytus Chałubiński. W roku 1876 Towarzystwo Tatrzańskie otworzyło w Zakopanem szkołę snycerską. W 1886 r. zostało uznane za uzdrowisko. W 1889 roku Zakopane liczyło już 3000 mieszkańców. W tymże też roku kupił je na licytacji (wraz z dużą częścią Tatr) hrabia Władysław Zamoyski – "mąż opatrznościowy" Tatr polskich, który stworzył podwaliny obecnego parku narodowego. W 1933 roku Zakopane uzyskało prawa miejskie. W czasie II wojny światowej Zakopane stało się ważnym punktem przerzutowym na Węgry. W podziemiach hotelu "Palace" mieścił się areszt Gestapo

Geografia

Położenie

Miasto położone jest u stóp Tatr, w Rowie Podtatrzańskim (Kotlina Zakopiańska), nad kilkoma potokami, których wody ostatecznie wpadają do rzeki Zakopianka (dopływ Białego Dunajca). Jest najwyżej położonym miastem Polski. W granicach administracyjnych miasta znajduje się część Tatr (z najwyższym punktem jakim jest wierzchołek Świnicy – 2301 m n.p.m.). Jednak pomijając tereny TPN to miasto leży na wysokości 750-1126 m n.p.m. Centralny punkt Zakopanego – skrzyżowanie ul. Krupówki i Kościuszki leży na wysokości 838 m n.p.m. Na północy rozciąga się pasmo Gubałówki, a na południu nad miastem góruje Giewont.

Muzea i galerie sztuki

Turystyka i sport

Zakopane wielokrotnie organizowało ważne imprezy sportowe. Rokrocznie na Wielkiej Krokwi odbywa się Puchar Świata w skokach narciarskich. W mieście tym trzykrotnie odbywały się mistrzostwa świata w narciarstwie klasycznym: w latach 1929, 1939 oraz w 1962 oraz jeden raz mistrzostwa świata w narciarstwie alpejskim w 1939 roku. Miasto kandydowało do organizacji Mistrzostw Świata w Narciarstwie Klasycznym 2011 (przegrana z Oslo) i Mistrzostw Świata w Narciarstwie Klasycznym 2013 (przegrana z Val di Fiemme). Miasto starało się też (bezskutecznie) o organizację w 2006 roku Zimowych Igrzysk Olimpijskich (wygrał Turyn).

Opis Ogółem Kobiety Mężczyźni jednostka osób  % osób  % osób  % populacja 27 647 100 15 005 54,3 12 642 45,7 gęstość zaludnienia
(mieszk./km²) 329,1 178,6 150,5

Według danych z roku 2005 , średni dochód na mieszkańca wynosił 2202,90 zł.

Demografia

Dane z 30 czerwca 2004 :

Współrzędne:

Miasta partnerskie

Sąsiednie gminy

Bukowina Tatrzańska, Kościelisko, Poronin. Gmina sąsiaduje ze Słowacją.

Na początku marca 1940 w wilii "Tadeusz" przy drodze do Białego miała miejsce III Metodyczna Konferencja NKWD i Gestapo, na której omówiono metody pracy operacyjnej przeciwko polskiemu podziemiu i wymieniono się informacjami.

Darmowe serwery Kocham wolność - Golden Life 446bser395test446 KODA DRA 660 + SG 550 + SW 500P Redtube gry online

Z działalnością Związku Przyjaciół Zakopanego związana jest także budowa pomnika Tytusa Chałubińskiego i powstanie pierwszych stowarzyszeń sportowych. Do najsławniejszych zabytków zaliczane są: barokowy drewniany kościółek obok zabytkowego Cmentarza Zasłużonych na Pęksowym Brzyzku; zabytkowa góralska zabudowa drewniana; budowle w stylu zakopiańskim; wille (np. Koliba, Pod Jedlami, Atma i inne).

Według danych z II kwartału 2005 r. miasto miało 27 647 mieszkańców i jest drugim co do wielkości po Nowym Targu miastem Podhala.

Klimat

Średnia temperatura i opady dla Zakopanego Miesiąc Sty Lut Mar Kwi Maj Cze Lip Sie Wrz Paź Lis Gru Roczna Średnie najwyższe temperatury °C -7 -7 -4 -2 4 8 11 10 7 3 -2 -4 2 Średnie najniższe temperatury °C -11 -12 -8 -6 -1 4 5 5 2 -1 -6 -8 -3 Opady mm 116.8 78.7 78.7 116.8 137.2 208.3 205.7 162.6 83.8 96.5 83.8 106.7 1468,1 Źródło: Weatherbase 15.12.2008

Kultura i sztuka

Znaczenie dla kultury polskiej

Pod koniec XIX wieku Zakopane stało się ważnym ośrodkiem kulturalnym, odwiedzanym (lub zamieszkanym) przez takie sławne postacie polskiej kultury jak: H. Sienkiewicz, W. Orkan, St. Witkiewicz, S. Żeromski, Kazimierz Przerwa-Tetmajer, Jan Kasprowicz, Mieczysław Karłowicz, Karol Szymanowski, Stanisław Ignacy Witkiewicz i inni. Stanisław Witkiewicz (ojciec) jest autorem tzw. stylu zakopiańskiego (zwanego też od jego nazwiska witkiewiczowskim) w budownictwie. Z pobytem letników a później także osiedlającej się w Zakopanem inteligencji nastąpił rozwój turystyki i taternictwa. W 1873 r. zawiązało się Towarzystwo Tatrzańskie, którego celem było propagowanie wiedzy o Tatrach, badanie ich, ułatwienie turystyki, ochrona przyrody i popieranie miejscowego rozwoju. Wśród inicjatorów powstania Towarzystwa był Tytus Chałubiński, ks. Józef Stolarczyk, Walery Eljasz-Radzikowski i inni. Działalności tego Towarzystwa Zakopane zawdzięcza pierwsze oświetlenie, organizację poczty i telegrafu, budowę Dworca Tatrzańskiego. Rozwój taternictwa i powtarzające się wypadki były powodem powołania Tatrzańskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego (1909). Inicjatorem jego powstania był przede wszystkim Mariusz Zaruski. Z pobytem letników związana jest także historia teatru w Zakopanem. Pierwsze przedstawienia wystawiane były przez zespoły amatorskie tworzone przez gości, ale już w 1892 Zakopane odwiedza zespół teatralny złożony z zawodowych aktorów. Powołany w 1900 r. Związek Przyjaciół Zakopanego zainicjował powstanie stałego teatru amatorskiego, a od 1904 sezonowego zespołu zawodowego. W Zakopanem występowała Helena Modrzejewska, Antonina Hoffman, Irena i Ludwik Solski i inni. W latach międzywojennych działał w Zakopanem Teatr Formistyczny.

Zakopane jest największym ośrodkiem miejskim w bezpośrednim otoczeniu Tatr, dużym ośrodkiem sportów zimowych, od dawna nazywane nieformalnie zimową stolicą Polski. W granicach administracyjnych miasta znajduje się także znaczna część Tatrzańskiego Parku Narodowego (od Doliny Suchej Wody do Doliny Małej Łąki). Liczbę turystów odwiedzających całe Tatry ocenia się na około 2-3 mln rocznie.

Miasto stanowi 17,89% powierzchni powiatu.

Struktura powierzchni

Według danych z roku 2005 , Zakopane ma obszar 84,35 km², w tym:

Zakopane Zimowa panorama miasta z Gubałówki Herb Zakopanego Dewiza: brak Województwo małopolskie Powiat tatrzański Gmina
• rodzaj Zakopane
miejska Prawa miejskie 1933 Burmistrz Janusz Majcher Powierzchnia 84,26 km² Położenie (punkt) 49° 18' N
19° 57' E Wysokość od 750 do 2301 m n.p.m. Ludność (2008)
• liczba
• gęstość
26 846
319 os./km² Strefa numeracyjna
18 Kod pocztowy 34-500 do 34-504 Tablice rejestracyjne KTT Położenie na mapie Polski

Zakopane TERC
(TERYT) 2121617011 Miasta partnerskie Poprad
Saint-Dié-des-Vosges
Siegen
Sopot
Stryj
Vysoke Tatry Urząd miejski ul. Kościuszki 13
34-500 Zakopane
tel. 18 201-40-31;
faks 18 202-04-44 Galeria zdjęć w Wikimedia Commons

Zakopane – miasto i gmina w województwie małopolskim, siedziba powiatu tatrzańskiego. W latach 1977–1994 miejscowość była siedzibą gminy Tatrzańskiej. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa nowosądeckiego.

zaklady sportowe torebki papierowe mata do tańczenia Praca w domu Bathroom Fitters in London

Zobacz też

Powiat tatrzański Miasta Zakopane Gminy miejskie Zakopane Gminy wiejskie Biały Dunajec • Bukowina Tatrzańska • Kościelisko • Poronin Powiat nowotarski (1920-1975) Siedziba powiatu – Nowy Targ Przynależność wojewódzka woj. krakowskie (1920-39) • woj. krakowskie (1945-75) Miasta (1920-75) Czarny Dunajec (1925-34) • Nowy Targ • Rabka (od 1953) • Szczawnica* (od 1962) • Zakopane (1933-51→) Osiedla (1954-72) Krościenko (od 1958) • Szczawnica (1958-62) Gminy wiejskie zbiorowe
(1934-54 i 1973-75) Biały Dunajec (od 1973) • Bukowina (Tatrzańska) • Chochołów (do 1954) • Ciche (do 1954) • Czarny Dunajec • Czorsztyn • Jabłonka • Kościelisko (do 1954) • Kościelisko-Witów (od 1973) • Krościenko (do 1954) • Lasek (od 1973) • Lipnica Wielka (od 1973) • Ludźmierz (do 1954) • Łapsze Niżne • Łopuszna • Ochotnica (Dolna) • Odrowąż (do 1954) • Poronin • Raba Wyżna • Rabka (do 1953) • Rabka (od 1973) • Ratułów (od 1973) • Szaflary • Szczawnica Wyżna (do 1954) Zmiany terytorialne
(1938-39) Bobrów (część; ←1938) • Głodówka (←1938-39) • Jaworzyna Spiska (←1938-39) • Lechnica (część; ←1938) • Leśnica (←1938-39) • Szwaby Niżnie (część; ←1938) • Sucha Góra (←1938-39) • Trzciana (część; ←1938) • Zdziar (część; ←1938) Legenda *) 1973-81 Szczawnica-Krościenko Miasta województwa małopolskiego Miasta na prawach powiatu Kraków • Nowy Sącz • Tarnów Miasta powiatowe Bochnia • Brzesko • Chrzanów • Dąbrowa Tarnowska • Gorlice • Limanowa • Miechów • Myślenice • Nowy Targ • Olkusz • Oświęcim • Proszowice • Sucha Beskidzka • Wadowice • Wieliczka • Zakopane Miasta gminne Alwernia • Andrychów • Biecz • Bobowa • Brzeszcze • Bukowno • Chełmek • Ciężkowice • Czchów • Dobczyce • Grybów • Jordanów • Kalwaria Zebrzydowska • Kęty • Krynica-Zdrój • Krzeszowice • Libiąż • Maków Podhalański • Miechów • Mszana Dolna • Muszyna • Niepołomice • Nowy Wiśnicz • Piwniczna-Zdrój • Rabka-Zdrój • Ryglice • Skała • Skawina • Słomniki • Stary Sącz • Sułkowice • Szczawnica • Szczucin • Świątniki Górne • Trzebinia • Tuchów • Wojnicz • Wolbrom • Zakliczyn • Zator • Żabno Miejscowości i osady podtatrzańskie Orawa Zuberzec (Zwierówka) • Habówka • Orawice Podhale Chochołów • Witów • Kościelisko (Kiry) • Zakopane (Kuźnice, Jaszczurówka, Toporowa Cyrhla) • Murzasichle • Małe Ciche • Bukowina Tatrzańska • Łysa Polana Spisz Łysa Polana • Jaworzyna Spiska • Podspady • Zdziar • Wysokie Tatry (Tatrzańska Kotlina, Kieżmarskie Żłoby, Matlary, Łomnica Tatrzańska, Tatrzańska Leśna, Górny Smokowiec, Dolny Smokowiec, Stary Smokowiec, Nowy Smokowiec, Tatrzańskie Zręby, Tatrzańska Polanka, Nowa Polanka, Wyżnie Hagi) • Stara Leśna • Nowa Leśna Liptów Szczyrba (Szczyrbskie Jezioro, Tatrzańska Szczyrba) • Wysokie Tatry (Podbańska) • Przybylina • Wawrzyszów • Jakubowiany • Liptovský Ondrej • Jamnik • Końska • Beňadiková • Wiaterna Poręba • Żar • Smreczany • Liptowski Mikułasz • Jałowiec • Trzciana • Bobrowiec • Bobrowczyk • Pavlova Ves • Liptovské Beharovce • Liptowski Tarnowiec • Liptowskie Matiaszowce • Kwaczany • Huty

Liczne sanatoria i domy wypoczynkowe oraz duża baza noclegowa, czynią z Zakopanego miejscowość atrakcyjna dla turystów. Główną atrakcją turystyczną są Tatry. Inne to: