Podzia艂 administracyjny
Od 1 stycznia 1860 roku Pary偶 podzielony zosta艂 na 20 dzielnic (fr. arrondissement). Dzielnice s膮 ponumerowane, a ich numeracja biegnie spiralnie od 艣rodka, zgodnie z ruchem wskaz贸wek zegara (tworz膮c kszta艂t muszli 艣limaka). Najwa偶niejsze pod wzgl臋dem turystycznym dzielnice maj膮 numery 1-8. Le偶膮ce zewn臋trznie Lasek Bulo艅ski i Bois de Vincennes nale偶膮 odpowiednio do 16. i 12. dzielnicy. Ka偶da z dzielnic ma wybieran膮 rad臋 (conseil d'arrondissement), kt贸ra z kolei wybiera swojego przewodnicz膮cego (mera). Delegacja cz艂onk贸w ka偶dej z dzielnic tworzy Rad臋 Pary偶a (conseil de Paris), kt贸ra wybiera mera Pary偶a (stanowisko utworzone w 1977 r.).
Uwaga: zasi臋g obszaru metropolitalnego Pary偶a, wyznaczany przez francuski urz膮d statystyczny INSEE, zmienia si臋 z roku na rok; dane historyczne s膮 szacunkowe i oparte s膮 na podstawie danych z r贸偶nych 藕r贸de艂
Ofert臋 RER uzupe艂nia kolejowy transport podmiejski sieci Transilien. Kilkana艣cie linii zapewnia po艂膮czenia odleg艂ych przedmie艣膰 z g艂贸wnymi dworcami kolejowymi Pary偶a.
W roku 1870 wojna francusko-pruska zako艅czy艂a si臋 obl臋偶eniem Pary偶a.
Pary偶, kt贸ry jest osobnym departamentem o numerze 75, jest jednocze艣nie stolic膮 regionu administracyjnego 脦le-de-France. Opr贸cz departamentu paryskiego w jego sk艂ad wchodz膮 departamenty: Essonne (91), Hauts-de-Seine (92), Seine-Saint-Denis (93), Seine-et-Marne (77), Val-de-Marne (94), Val-d'Oise (95) oraz Yvelines (78).
- 48 stopni i 50 min. szeroko艣ci geograficznej p贸艂nocnej,
- 2 stopnie i 20 min. d艂ugo艣ci geograficznej wschodniej.
Na p贸艂nocy ko艅czy si臋 wielka r贸wnina p贸艂nocno-europejska i zaczyna Basen Paryski. Otacza on dolin臋 Sekwany i zajmuje wi臋ksz膮 cz臋艣膰 Francji P贸艂nocnej. Basen Paryski jest najwi臋kszym basenem osadowym Europy. Z punktu widzenia geografii skupia on wi臋kszo艣膰 krain po艂o偶onych wok贸艂 Sekwany i Loary 艣redniej, b臋d膮cej rzek膮 boczn膮 od ko艅ca ery trzeciorz臋dowej. Grunty paryskie s膮 wapniowe, marglowe, gliniaste i piaskowe. Powierzchnia miasta wynosi 10.540 ha.
Transport na dalsze odleg艂o艣ci zapewnia kolej miejska - RER. Liczy ona obecnie 5 linii. Budowa i rozbudowa RER trwa od lat 70.
Rozw贸j sieci transportu jest obecnie spowolniony z powodu problem贸w zwi膮zanych z finansowaniem, spowodowanych spowolnieniem gospodarki Francji, a tak偶e z powodu naros艂ego zad艂u偶enia oraz zaostrzenia procedur. W tej sytuacji budowa nowych linii tramwajowych wydaje si臋 idealnym rozwi膮zaniem dla rozwi膮zania problemu braku zadowalaj膮cych po艂膮cze艅 pomi臋dzy przedmie艣ciami. Tramwaje s膮 ta艅sze w budowie ni偶 metro, oferuj膮c jednocze艣nie zdolno艣膰 przewozow膮 i pr臋dko艣膰 podr贸偶y przewy偶szaj膮c膮 autobusy. W chwili obecnej w eksploatacji pozostaj膮 cztery linie tramwajowe (T1 z Saint-Denis do Noisy-le-Sec, T2 z La D茅fense do Issy-les-Moulineaux, T3 z Porte d'Ivry do Pont du Garigliano i T4 z Bondy do Aulnay-sous-Bois), planuje si臋 tak偶e budow臋 5 kolejnych linii. 6 nowych odcink贸w przed艂u偶aj膮cych ju偶 istniej膮ce jest planowanych b膮d藕 w budowie. Ca艂o艣膰 ma liczy膰 docelowo ok. 75 km.
Sie膰 transportu szynowego, zar贸wno w centrum miasta jak i na przedmie艣ciach, uzupe艂nia ponad 300 linii autobusowych obs艂ugiwanych przez ok. 4000 pojazd贸w.
Miasto ma uk艂ad koncentryczny z rozchodz膮cymi si臋 gwia藕dzi艣cie bulwarami. Jego o艣 stanowi wci臋ta dolina Sekwany, kt贸ra dzieli Pary偶 na dwie cz臋艣ci: prawobrze偶n膮 (p贸艂nocn膮) Rive Droite oraz lewobrze偶n膮 (po艂udniow膮) Rive Gauche.
Stolice Europy Stolice niepodleg艂ych pa艅stwAmsterdam (konstytucyjna), Holandia 鈥 Andora, Andora 鈥 Ateny, Grecja 鈥 Belgrad, Serbia 鈥 Berlin, Niemcy 鈥 Berno, Szwajcaria 鈥 Bratys艂awa, S艂owacja 鈥 Bruksela, Belgia 鈥 Budapeszt, W臋gry 鈥 Bukareszt, Rumunia 鈥 Dublin, Irlandia 鈥 Haga (siedziba rz膮du), Holandia 鈥 Helsinki, Finlandia 鈥 Kij贸w, Ukraina 鈥 Kiszyni贸w, Mo艂dawia 鈥 Kopenhaga, Dania 鈥 Lizbona, Portugalia 鈥 Londyn, Wielka Brytania 鈥 Lublana, S艂owenia 鈥 Luksemburg, Luksemburg 鈥 Madryt, Hiszpania 鈥 Mi艅sk, Bia艂oru艣 鈥 Monako, Monako (pa艅stwo-miasto) 鈥 Moskwa, Rosja 鈥 Oslo, Norwegia 鈥 Pary偶, Francja 鈥 Podgorica, Czarnog贸ra 鈥 Praga, Czechy 鈥 Reykjav铆k, Islandia 鈥 Ryga, 艁otwa 鈥 Rzym, W艂ochy 鈥 San Marino, San Marino 鈥 Sarajewo, Bo艣nia i Hercegowina 鈥 Skopje, Macedonia 鈥 Sofia, Bu艂garia 鈥 Sztokholm, Szwecja 鈥 Tallinn, Estonia 鈥 Tirana, Albania 鈥 Vaduz, Liechtenstein 鈥 Valletta, Malta 鈥 Warszawa, Polska 鈥 Watykan, Watykan (pa艅stwo-miasto) 鈥 Wiede艅, Austria 鈥 Wilno, Litwa 鈥 Zagrzeb, Chorwacja
Po艂o偶enie na mapie FrancjiPary偶
Pary偶 (fr. Paris) 鈥 stolica i najwi臋ksza aglomeracja Francji, po艂o偶ona w centrum Basenu Paryskiego, nad Sekwan膮 (La Seine). Miasto stanowi centrum polityczne, ekonomiczne i kulturalne kraju. Znajduj膮 si臋 tu liczne zabytki i atrakcje turystyczne, co powoduje, 偶e Pary偶 jest co roku odwiedzany przez ok. 30 milion贸w turyst贸w.
Zabytkowe budowle
- wie偶a Eiffla (La tour d'Eiffel)
- Katedra Notre-Dame
- 艁uk Triumfalny w Pary偶u (L'Arc de Triomphe) - pomnik upami臋tniaj膮ce francuskie zwyci臋stwa
- Bazylika Sacr茅 Coeur
- budynki Sorbony
- Les Invalides - muzeum i mauzoleum francuskich 偶o艂nierzy, tak偶e miejsce poch贸wku Napoleona
- Panteon - ko艣ci贸艂, gdzie pochowani s膮 francuscy bohaterowie narodowi
- Conciergerie - dawne wi臋zienie
- Sainte-Chapelle - XIII-wieczna gotycka kaplica pa艂acowa
- Opera Garnier
- wzg贸rze Montmartre
- H么tel Lambert
Muzea paryskie
- Luwr (Le Mus茅e du Louvre) - jedno z najwi臋kszych muze贸w sztuki na 艣wiecie, w jej zbiorach znajduje si臋 m.in. Mona Lisa oraz Wenus z Milo
- Mus茅e d'Orsay - muzeum sztuki w budynku dawnego dworca kolejowego, zbiory malarstwa impresjonistycznego,
- Centre Georges Pompidou- muzeum sztuki wsp贸艂czesnej oraz centrum kultury, znany ze wzgl臋du na swoj膮 ciekaw膮 architektur臋 z rurami na zewn膮trz budynku,
- muzeum Auguste'a Rodina - kolekcja rze藕b tego znanego francuskiego rze藕biarza,
- Muzeum Montparnasse - zbiory komuny artystycznej ze wzg贸rza Montparnasse
- Mus茅e Cluny - muzeum sztuki 艣redniowiecznej
- Mus茅e Gustave Moreau - muzeum po艣wi臋cone tw贸rczo艣ci Gustave'a Moreau - znanego malarza symbolisty;
- Mus茅e du quai Branly - muzeum etnologiczne po艣wi臋cone cywilizacji Afryki, Azji, Oceanii i obu Ameryk, posiada zbiory 267 tys. eksponat贸w, z czego na sta艂ej ekspozycji wystawiono 3500 eksponat贸w;
Znane ulice i dzielnice
- Aleja P贸l Elizejskich - najbardziej znana ulica Pary偶a,
- Montmartre - dzielnica bohemy artystycznej,
- Dzielnica 艁aci艅ska
- Rue de Rivoli - ulica handlowa z luksusowymi sklepami dla milioner贸w
- Plac Zgody
- Place de la Bastille - miejsce, gdzie sta艂a Bastylia, a obecnie opera paryska
- Montparnasse - dzielnica bohemy artystycznej
- Les Halles
- Le Marais - obecnie luksusowa dzielnica mieszkalna i faktyczne centrum wsp贸艂czesnej sztuki
- La D茅fense - dzielnica biznesowo-handlowo-mieszkalna pod Pary偶em, skupisko szklanych wie偶owc贸w
Cmentarze
Parki
- Lasek Bulo艅ski (Bois de Boulogne)
- Lasek Vincennes (Jardin de Vincennes)
- Ogr贸d Luksemburski (Jardin du Luxembourg)
- Pole Marsowe (Champ-de-Mars)
- Ogrody Tuileries
Inne
- Disneyland Resort Paris pod Pary偶em
- Stade de France, najwi臋kszy stadion we Francji, w podparyskiej dzielnicy Saint-Denis
- Parc des Princes, najwi臋kszy stadion w Pary偶u
- Park Asteriksa pod Pary偶em
Edukacja
Paryskie uczelnie to:
W roku 1900 w Pary偶u zorganizowano Igrzyska Olimpijskie, kt贸re ponownie zago艣ci艂y do miasta w 1924 r.
Zobacz te偶
- Letnie Igrzyska Olimpijskie: 1900 i 1924
- Syndrom paryski
- Dziedziniec Cud贸w
- Ko艣ci贸艂 Saint Pierre de Montrouge w Pary偶u
- Hotel Costes
1985 Ateny
1986 Florencja
1987 Amsterdam
1988 Berlin Zachodni
1989 Pary偶
Ludno艣膰 Pary偶a w latach 1801-1999
Pod koniec XIX wieku Pary偶 prze偶ywa艂 okres rozkwitu zwany Belle 茅poque. W贸wczas to powsta艂 symbol miasta - wie偶a Eiffla (1889).
Transport zbiorowy
Sie膰 transportu zbiorowego w aglomeracji paryskiej jest dobrze rozwini臋ta.
Transport kolejowy
Pary偶 jest g艂贸wnym w臋z艂em komunikacji kolejowej we Francji. Poci膮gi pa艅stwowego przewo藕nika SNCF oraz innych przewo藕nik贸w europejskich zapewniaj膮 po艂膮czenia z praktycznie ka偶dym wi臋kszym miastem kraju oraz wieloma miastami za granic膮:
Rozw贸j demograficzny
Zesp贸艂 miejski Pary偶a
Dodatkowym 艣rodkiem transportu w Pary偶u, wykorzystywanym przez turyst贸w s膮 statki kursuj膮ce po Sekwanie (batobus). Zatrzymuj膮 si臋 one w nast臋puj膮cych przystaniach: wie偶a Eiffla, Musee d'Orsay, St-Germain-des-Pres, katedra Notre-Dame, Hotel de Ville, Luwr, Jardins des Plantes i Pola Elizejskie.
2003 Graz
2004 Genua
2004 Lille
2005 Cork
2006 Patras
2007 Luksemburg
2007 Sybin
2008 Liverpool
2008 Stavanger
2009 Wilno
2009 Linz
Wie偶a Eiffla Dewiza: Fluctuat nec mergitur
(z 艂ac. Cho膰 fale nim miotaj膮 nie tonie) Pa艅stwo Francja Region 脦le-de-France Departament Paris Mer Bertrand Delano毛 Powierzchnia 105 km虏 Po艂o偶enie 48掳 52' N
02掳 21' E Wysoko艣膰 33 m n.p.m. Ludno艣膰 (2007)
鈥 liczba ludno艣ci
鈥 g臋sto艣膰
鈥 aglomeracja
2 153 600
20433 os./km虏
12 067 000 Nr kierunkowy 14 Kod pocztowy 75001-75020 (w zale偶no艣ci od numeru dzielnicy) Tablice rejestracyjne 75 Podzia艂 miasta 20 dzielnic Miasta partnerskie Algier (Algieria)
Amman (Jordania)
Ateny (Grecja)
Bejrut (Liban)
Berlin (Niemcy)
Casablanca (Maroko)
Chicago (USA)
D偶akarta (Indonezja)
Erywa艅 (Armenia)
Genewa (Szwajcaria)
Glasgow (Szkocja)
Kair (Egipt)
Kioto (Japonia)
Krak贸w (Polska)
Lizbona (Portugalia)
Londyn (Anglia)
Madryt (Hiszpania)
Meksyk (Meksyk)
Montreal (Kanada)
Moskwa (Rosja)
Pekin (Chiny)
Praga, Czechy
Quebec (Kanada)
Rijad (Arabia Saudyjska)
Rzym (W艂ochy)
Sana (Jemen)
Santiago de Chile (Chile)
San Francisco {USA)
Sankt Petersburg (Rosja)
S茫o Paulo (Brazylia)
Seul (Korea P艂d.)
Sofia (Bu艂garia)
Sydney (Australia)
Tbilisi (Gruzja)
Tokio (Japonia)
Warszawa (Polska)
Waszyngton {USA)
Z pozosta艂ych 11 port贸w lotniczych obs艂uguj膮cych aglomeracj臋 paryska najbardziej znane jest lotnisko Le Bourget, obecnie s艂u偶膮ce przyjmowaniu ruchu biznesowego, a tak偶e jako miejsce pokaz贸w lotniczych i muzeum lotnictwa. Pary偶 posiada tak偶e lotnisko dla 艣mig艂owc贸w (heliport) w Issy-les-Moulineaux.
Historia
Historyczne j膮dro Pary偶a stanowi wyspa 脦le de la Cit茅 na Sekwanie, na kt贸rej po艂o偶ony jest m.in. Palais de Justice oraz katedra Notre-Dame de Paris. Jest ona po艂膮czona z mniejsz膮 wysp膮 脦le Saint-Louis, gdzie znale藕膰 mo偶na XVII i XVIII-wieczne kamienice.
- Jacques Chirac - 20 marca 1977 - 16 maja 1995
- Jean Tiberi - 22 maja 1995 - 24 marca 2001
- Bertrand Delano毛 - od 25 marca 2001
Geografia
Wsp贸艂rz臋dne geograficzne Pary偶a to:
Rzymianie w艂adali miastem a偶 do 508, kiedy to Chlodwig I, kr贸l Frank贸w, za艂o偶yciel dynastii Merowing贸w uczyni艂 je swoj膮 stolic膮. Najazdy Wiking贸w w VIII wieku zmusi艂y mieszka艅c贸w do postawienia fortecy. Mimo to 28 marca 845 miasto zosta艂o z艂upione. S艂abo艣膰 karoli艅skich kr贸l贸w Francji doprowadzi艂a do wzrostu pot臋gi ksi膮偶膮t Pary偶a. W 987 kr贸lem Francji obrany zosta艂 Hugo Kapet.
Departamenty regionu 脦le-de-FranceDolina Marny 鈥 Essone 鈥 Hauts-de-Seine 鈥 Pary偶 鈥 Seine-Saint-Denis 鈥 Sekwana i Marna 鈥 Val-d'Oise 鈥 Yvelines
1990 Glasgow
1991 Dublin
1992 Madryt
1993 Antwerpia
1994 Lizbona
1995 Luksemburg
1996 Kopenhaga
1997 Saloniki
1998 Sztokholm
1999 Weimar
Gare d'Austerlitz 鈥 Gare de l'Est 鈥 Gare de Lyon 鈥 Gare du Nord 鈥 Gare Montparnasse 鈥 Gare Saint-Lazare 鈥 Gare de Bercy
17 pa藕dziernika 1961 roku policja paryska dokona艂a masakry Algierczyk贸w. Prawdopodobnie zgin臋艂o od 50 do 200 os贸b, wielu by艂o rannych. Nikt nie zosta艂 ukarany.
- Londyn i Ashford (Wielka Brytania),
- Bruksela, Antwerpia, Li猫ge, Charleroi, Namur, Gandawa, Brugia, Ostenda (Belgia),
- Amsterdam, Rotterdam, Haga (Holandia)
- Luksemburg
- Berlin, Hamburg, Monachium, Kolonia, Frankfurt n. Menem, Hanower, Stuttgart, Akwizgran (Niemcy),
- Zurych, Genewa, Berno, Lozanna, Brig (Szwajcaria),
- Wiede艅, Salzburg (Austria),
- Rzym, Turyn, Mediolan, Bolonia, Wenecja (W艂ochy),
- Madryt, Barcelona, Valladolid, Girona (Hiszpania).
Poci膮gi dalekobie偶ne, w tym (TGV) oraz regionalne odje偶d偶aj膮 z sze艣ciu g艂贸wnych dworc贸w kolejowych: Gare du Nord, Gare Montparnasse, Gare de l'Est, Gare de Lyon, Gare d'Austerlitz i Gare Saint-Lazare. W roku 2004 ok. 50 mln pasa偶er贸w skorzysta艂o z poci膮g贸w dalekobie偶nych odje偶d偶aj膮cych z jednego z tych dworc贸w.
W XI wieku miasto zosta艂o rozbudowane silnie na prawym brzegu. W XII i XIII wieku, a zw艂aszcza za rz膮d贸w Filipa II miasto prze偶ywa艂o gwa艂towny rozw贸j. Powsta艂a pierwsza forteca Luwru oraz wa偶niejsze paryskie ko艣cio艂y, w tym katedra Notre Dame. Kilka szk贸艂 na lewym brzegu zosta艂o po艂膮czonych - tak powsta艂 znany paryski uniwersytet Sorbona. Miasto prze偶ywa艂o okres rozwoju jako o艣rodek handlu oraz centrum naukowe, co zosta艂o przerwane przez epidemi臋 Czarnej 艢mierci. Pod wp艂ywem tej epidemii kr贸l Ludwik XIV przeni贸s艂 rezydencj臋 kr贸lewsk膮 z Pary偶a do pobliskiego Wersalu.
rok liczba mieszka艅c贸w 1801 547 800 1831 714 000 1851 1 053 000 1881 2 240 000 1901 2 661 000 1926 2 871 000 1936 2 829 746 1946 2 725 374 1954 2 850 189 1962 2 753 014 1968 2 590 771 1975 2 317 227 1982 2 188 918 1990 2 152 423 1999 2 125 246Atrakcje turystyczne Pary偶a
W Pary偶u znajduje si臋 wiele zabytk贸w z r贸偶nych epok, dzie艂 sztuki, budowli architektonicznych, muze贸w, uczelni oraz instytucji o znaczeniu mi臋dzynarodowym. Pary偶 to r贸wnie偶 艣wiatowe centrum mody.
Jej podstawowym elementem jest jedna z najstarszych na 艣wiecie kolej podziemna (M茅tropolitain), dzia艂aj膮ca od 1900 r. W chwili obecnej paryskie metro liczy 16 linii o 艂膮cznej d艂ugo艣ci 222,6 km i 380 stacji, rozmieszczonych r贸wnomiernie na obszarze wok贸艂 centrum (艣rednia odleg艂o艣膰 mi臋dzy stacjami wynosi zwykle poni偶ej 500 m).
14 lipca 1789 wybuch艂a rewolucja francuska, kt贸r膮 zapocz膮tkowa艂o zdobycie paryskiego wi臋zienia Bastylii.
- Uniwersytet Sorbona za艂o偶ony w roku 1150
- College de France
- Uniwersytet Denisa Diderot
- Instytut Nauk Politycznych (Sciences Po Paris)
- 脡cole nationale des ponts et chauss茅es
- 脡cole nationale sup茅rieure des mines de Paris
- 脡cole des technologies de l'information et du management (EFREI, dawniej EFR)
- Coll猫ge des Ing茅nieurs
Komunikacja
Pary偶 jest najwi臋kszym w臋z艂em komunikacyjnym we Francji i jednym z najwi臋kszych na 艣wiecie.
艢rodek transportu Przewo藕nik Liczba pasa偶er贸w (mln.) Liczba linii D艂ugo艣膰 linii (km) Liczba stacji Obs艂ugiwany rejon Metro RATP 1 350 16 212 381 Pary偶 i bliskie przedmie艣cia RER RATP 440 2鹿 115 65 Pary偶 i przedmie艣cia SNCF 614 6鹿 1296 443 Pary偶 i przedmie艣cia Transilien (bez RER) SNCF ok. 15 Przedmie艣cia Tramwaj RATP 58 3 24 38 Pary偶 i przedmie艣cia Autobus RATP 940 316 2816 1274 Pary偶 (350 mln. pasa偶er贸w) i przedmie艣cia Optile 250 1 078 20 133 24 500 Odleg艂e przedmie艣cia Statystyki transportu w aglomeracji paryskiej (2004)鹿Obs艂uga linii A i B jest podzielona mi臋dzy SNCF i RATP
W granicach administracyjnych Pary偶a zamieszkuje ponad 2 mln os贸b (wg spisu ludno艣ci z 2005 by艂o to 2 153 600), w tzw. Wielkim Pary偶u ok. 10 mln a w ca艂ym zespole miejskim ponad 12 mln (w 2007 parysk膮 przestrze艅 aglomeracji zamieszkiwa艂o 12 067 000 os贸b). Aglomeracja paryska konkuruje tym samym pod wzgl臋dem liczby ludno艣ci w Unii Europejskiej z Londynem.
Linie metra w Pary偶u1 La D茅fense 鈥 Ch芒teau de Vincennes 鈥 2 Porte Dauphine 鈥 Nation 鈥 3 Pont de Levallois-B茅con 鈥 Gallieni 鈥 3bis Gambetta 鈥 Porte des Lilas 鈥 4 Porte de Clignancourt 鈥 Porte d'Orl茅ans 鈥 5 Place d'Italie 鈥 Bobigny-Pablo Picasso 鈥 6 Charles de Gaulle-脡toile 鈥 Nation 鈥 7 Villejuif-Louis Aragon/Mairie d'Ivry 鈥 La Courneuve 鈥 7bis Louis Blanc 鈥 Pr茅-Saint-Gervais 鈥 8 Balard 鈥 Cr茅teil-Pr茅fecture 鈥 9 Pont de S猫vres 鈥 Mairie de Montreuil 鈥 10 Boulogne-Pont de Saint-Cloud 鈥 Gare d'Austerlitz 鈥 11 Ch芒telet 鈥 Mairie des Lilas 鈥 12 Mairie d'Issy 鈥 Porte de La Chapelle 鈥 13 Ch芒tillon-Montrouge 鈥 Gabriel P茅ri-Asni猫res-Gennevilliers/St. Denis-Universit茅 鈥 14 Saint-Lazare 鈥 Olympiades
Transport drogowy
Podobnie jak w przypadku transportu kolejowego, r贸wnie偶 dla transportu samochodowego Pary偶 jest najwi臋kszym w臋z艂em we Francji. Miasto otaczaj膮 trzy obwodnice: Bulwar Peryferyjny, kt贸ry biegnie na szlaku XIX-wiecznych fortyfikacji wok贸艂 Pary偶a, autostrada A86 na bliskich przedmie艣ciach oraz Francilienne (droga krajowa N104) w wi臋kszej odleg艂o艣ci od miasta.
Merowie Pary偶a
Poni偶ej znajduje si臋 lista mer贸w Pary偶a po 1977 r. :
Sie膰 paryskich dr贸g jest g臋sta i ma d艂ugo艣膰 ponad 2000 km. W regionie 脦le-de-France jest zlokalizowanych ok. 800 km autostrad. Aglomeracja jest po艂膮czona z reszt膮 kraju 8 rozchodz膮cymi si臋 promieni艣cie autostradami. Odleg艂o艣膰 drogowa z Pary偶a do Brukseli wynosi 305 km, do Frankfurtu 572 km, a do Barcelony 1037 km.
Pary偶 by艂 pierwotnie osad膮 celtyck膮, g艂贸wnym o艣rodkiem plemienia Paryzj贸w (艂ac. Parisii), kt贸rzy zasiedlili 脦le de la Cit茅 w III wieku p.n.e. W 52 r. p.n.e. przybyli tu Rzymianie. Miasto znane by艂o w贸wczas pod nazw膮 Lutetia Parisiorum, gdzie Lutetia oznacza podmok艂e miejsce. Nied艂ugo p贸藕niej miasto zacz臋艂o si臋 rozwija膰 na lewym brzegu Sekwany (dzisiejsza Dzielnica 艁aci艅ska). Powoli coraz cz臋艣ciej u偶ywano jedynie nazwy Paris i tak zosta艂o do dzisiaj. Przez ca艂y okres staro偶ytno艣ci Pary偶 by艂 ma艂o znacz膮c膮 osad膮 i pozostawa艂 w cieniu takich miast jak Lyon czy Bordeaux. Rozw贸j miasta datuje si臋 od XIII-XIV wieku. W XIV wieku Pary偶 mia艂 oko艂o 250 tys. mieszka艅c贸w, pod koniec XVIII wieku 0,5 mln, oko艂o roku 1835 1 mln, a w roku 1900 2,9 mln.
2010 Essen
2010 Pecz
2010 Stambu艂
2011 Turku
2011 Tallinn
2012 Guimar茫es
2012 Maribor
Transport lotniczy
Z trzech g艂贸wnych port贸w lotniczych obs艂uguj膮cych Pary偶 skorzysta艂o w roku 2005 ponad 78 mln pasa偶er贸w na ponad 550 trasach. Prze艂adowano w nich r贸wnie偶 2,11 mln ton towar贸w (2005). Najwa偶niejszym lotniskiem jest port lotniczy im. Charles'a de Gaulle'a znajduj膮cy si臋 w po艂o偶onym 40 km na p贸艂nocny wsch贸d od centrum Pary偶a Roissy-en-France. Jest to jeden z najwi臋kszych port贸w lotniczych w Europie i na 艣wiecie. Mniejsze znaczenie ma po艂o偶ony na po艂udnie od miasta Orly, wykorzystywany g艂贸wnie dla po艂膮cze艅 w ruchu krajowym oraz do po艂udniowej Europy i p贸艂nocnej Afryki. Trzeci port lotniczy jest zlokalizowany w pobli偶u w miejscowo艣ci Beauvais, po艂o偶onej ok. 70 km na p贸艂noc od Pary偶a i wykorzystywany jest przez loty czarterowe oraz tanie linie lotnicze (ok. 2 mln pasa偶er贸w rocznie).
2000 Reykjav铆k
2000 Bergen
2000 Helsinki
2000 Bruksela
2000 Praga
2000 Krak贸w
2000 Santiago de Compostela
2000 Awinion
2000 Bolonia
2001 Rotterdam
2001 Porto
2002 Brugia
2002 Salamanka
i pa艅stw nieuznawanych
Douglas, Wyspa Man 鈥 Gibraltar, Gibraltar 鈥 Longyearbyen, Svalbard 鈥 Prisztina, Kosowo 鈥 Saint Helier, Jersey 鈥 Saint Peter Port, Guernsey 鈥 Thorshavn, Wyspy Owcze 鈥 Tyraspol, Naddniestrze